" የ ሀ ገ ር ፍ ቅ ር "

#ሳteናw

    ሁሉም ወጣት እንደተለመደው በመሿለኪያዋ ተሰብስቧል። ከሬዲዮኑ … የቴዲ አፍሮ ላምባዲና እየተስረቀረቀ የመሿለኪያን ድባብ ተቆጣጥሯል። አባላት በሞላየቴዲን ዜማ በሃሳብ ተውጦ ይሰማል። በተለይ … አንዱ!! በየስንኙ መሃል በአይነ ህሊናው ግጥሙን ከህይወቱ ጋር  የሚገናኘውን ነጥብ  ያምሰለስላል።

አይኖቼ አያዩ ብርሃን የላቸው፣
በልጅነቴ ድሮ አጥቻቸው።

… በልጅነቱ ያጣቸው አሳዳጊ አያቱ: አይኑ ላይ ድቅን አሉበት። አያቱ አይኖቹ ነበሩ።  እንዴት በፍቅር እንዳሳደጉት ርህራሄ እንክብክባያቸው አንድ በአንድ ታወሰው። እንዳይኑ ብሌን የሚያያቸው አያቱን ካጣ ቡሃላ ያሳለፈው ፍቅር አልባ ህይወት፣ ያጣቸው ነገሮች፣ በብቸኝነት ከሰው ሳይስማማ ያሳለፈው ፣ የመኖር ትርጉሙ ከህይወቱ  ውስጥ ሊያገኝበት ያልቻለበት ጊዤ፣ በአንድ በአንድ ድቅን… ሲልበት… ግድ የለሽ ህይወቱ በአንድ ሰው ሳቢያ መስተካከሉ። ከአያቱ ያጣው የፍቅር ክፍተት መሙላቱ የሚኖርለት የሚሞትለት ሰው ማግኘቱ፣ የመኖር ጉጉቱን እንደጨመረው። ለካ ሰው  ፍቅርን ካጣ ኖረ ሞተ ጉዳዩ አይደለም? የሰውን ልጅ ለመኖር ተስፋና ገጉት የሚፈጥርለት ፍቅርና ተስፋ ሆኗል። እያለ ሲያውጠነጥን።

… ሰያ ነጭ ሽንኩርት
"ሀገር ማለት ህዝብም ጭምር ነው።" ሲል ድንገት የተናገረው ቃል ከአሳቡ አባነነው።

"ማለት?" አንድ አባል ጠየቀ።

ሰያ ቀጠለ "ዛሬ እያንዳንዳችን  ለሀገራችን ያለን የፍቅር ወይም የግድየለሽ ስሜት ዝም ብሎ በድንገት የተፈጠረ አይደለም አንድ አመክኒዮ አለ።"

… ልክ ነህ በሚል ጭንቅላቱን  ነቀነቀ ሳተናው። በአንድ በኩል በውስጡ የሚያምሰለስለው ነገር በመነሳቱ በግጥምጥሞሹ እየተገረመ።

" እንዴት?" ሲል ሀሳቡን እንዲያብራራ  ቡፌት ሌላው አባል ጥያቄውን ሰነዘረ።

ሰያ ጎሮሮውን ጠረገና።
"…  ዛሬ ሃገራችን የመውደድ ወይም የመጥላት ስሜት ጀርባ፣ እያንዳንድሽ በህይወትሽ ላይ የተፈጠረ እውነታ አለ…
"ጀለሴ በትርፍ ሰዓትህ መፈላሰፍ ጀመርክ እንዴ? " ብሉ ሃሳቡን አቋረጠበት ጃንደረባው (ፂም አልባ ፊቱ ሁሌም ህፃን ያስመስለዋል)።

"ቆይ ዝም በል እስኪ!" አለው ቡፌት የሰያ ማብራሪያ እንዲቋረጥ ስላልፈለገ።
… ሰያ ጃንደረባው ያቋረጠበትን ሀሳብ ቀጠለ…

"… አዎ ለዛሬው ለሀገር ፍቅር ያለን ስሜት ከየትም የመነጨ አይደለም። ከህይወታችን እንጂ። እንደውም በራሴ ህይወት ምሳሌ ልስጣችሁ … እኔ ለሃገር ፍቅር በልቤ ውስጥ ያለው ቦታ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ ምንም ነበር ማለት ይቻላል።

"እንዴት?"

"እንዴት ማለት ጥሩ! ይህ ለሃገሬ የሞተ ስሜት ለምን ሊፈጠር እንደቻለ የአስተዳደግ ሁኔታዬ ይመልሰዋል።

… እናቴ እኔን ስትወልድ ነበር የሞተችው። በማህበረሰቤ ዘንድ እናቱን ያጣ አሳዛኝ ሚስኪን ሳይሆን ገደቢስ፣ ገፊ እባል ነበር። ከዚህ ማህበረሰቤ ያተረፍኩት እናቱን እንዳጣ ህፃን እዝነት፣እንክብካቤን  ፍቅርን ሳይሆን ጥላቻን ሆነ። ታዲያ ፍቅር ላልሰጠኝ ማህበረሰብ ከየት አምጥቼ ነው ፍቅር ልሰጠው የምችለው።ቤታችን የሚቀጠሩ ሴቶች፣ ልብሴ ላይ አምልጦኝ ሽንቴን በሸናው ቁጥር እየቆነጠጡኝ እየደበደቡኝ አድጌ፣ እንዴት ነው ለሴት ልጅ ክብርና ፍቅር የሚኖረኝ። በሙያው ለማህበረሰቡ ከፍተኛ መስዋዕትነት የከፈለው ወላጅ አባቴ ፣ለኔ ቁብ ሰጥቶት አላሳደገኝም። ሌላው ይቅር አቅፎ ስሞኝ አያውቅም። ፍቅር ሰጥቶ ላላሳደገ አባት ፍቅር መስጠት መቻል ዘበት ነው… አያችሁ ለዚህ ነው። ለሃገራችን ያለን የፍቅር ስሜት ያለምክኒያት አይፈጠርም ያልኩት።

"ታዲያ የግለሰቦች ጥላቻ እንዴ ሀገርን ለመጥላት መንስኤ ይሆናል?"

በጣም ጥሩ!! አለ ሰያ…  ሀገር ማለት ህዝብ ነው ብለናል። ያለ ህዝብ ሜዳው ጋራው፣ ሸንተሩሩ ወንዙ፣ ቁልቁለት ዳገቱ ደን እንጂ ሌላ አይደለም። ስለዚህ ሀገር ማለት ህዝብም ጭምር ነው። ህዝብ ደግሞ የግለሰብ፣ የቤተሰብ፣ የማህበረሰብ ስብጥር ነው። አለቀ፣ ከቤተሰብ ከማህበረሰብህ ጥላቻን ከተቀበልክ፣ ምላሽህ ጥላቻ ነው። ሀገርን ለመጥላት ከዚህ የበለጠ ምክኒያት ያስፈልጋል?" ሲል ወደ ሁሉም ተገላመጠ። በስሜት ያወራ ስለነበር መርፌ ቢወድቅ እንኳ በሚሰማ ሁኔታ ነበር በመሻለኪያ ፀጥታ የሰፈነው። ከሰመጠበት የስሜት ንግግር፣ ወጥቶ የፈገግታ ብልጭታ እያሳየ ቀጠለ…

"…  በህይወት ዑደት ካልጠበከው አካል የምታገኘው ፍቅር፣ ለሃገር ፍቅር እንዲኖር ያደርጋል። ለኔም ይህቺ መሿለኪያ ውስጥ ከእናንተ ዘር፣ ጎሳ፣ ብሄር፣ እምነት የማይለየው ፍቅር ፣ ለሃገሬ ፍቅር እንዲያድርብኝ አድርጎኛል። በህይወት ለመኖር ብሎም ለሃገሬ አንድ ነገር ለመስራት ከፍተኛ ጉጉት ፈጥሮብኛል። አየህ ለሃገርህ ፍቅር እንዲኖርህ ከቤተሰብ፣ ከማህበረሰብ ልዩነት አልባ ፍቅር መተሳሰብና መዋደድ መሰረት ይሆናል። ዛሬ የወጣቱን የሀገር ፍቅር ስሜት፣ ለመመለስ ለሀገር ለወገኑ በዘርፉ አንዳች ነገር እንዲፈጥር ጉጉት እንዲያድርበት፣ ፍቅር ማስተማር ያስፈልጋል።

ሰያ ይህን ከህይወቱ ጋር የተቆራኘውን እውነታ ሲተነትን። የመሿለኪያ የወጣት ስብስብ አባላት ደስታቸው ወሰን አጣ። የባለታሪኩን አባል ለሃገር ያለው አመለካከት አቅጣጫውን በፍቅር ለመቀየር ሰበብ መሆናቸው ስብስባቸውን ለማዝለቅ አስተሳሰባቸውንም ከመሿለኪያ ውጪ ለማስፋት ምኞት አደረባቸው። ሁሉም እየተነሱ ሰያን በስሜት አቀፉት።…

ወገሬት!

ሚንጊ ነኝ

#ሳteናw

በሐመር ብሄረሰብ ላም፣ በግ ወዘተ … ጥርስ ማብቀል የሚጀምሩት በታችኛው ድዳቸው ስለሆነ ቅዱስ ይባላሉ። አህያ ፈረስ፣ ጅብ በላይኛው ድዳቸው ስለሚያበቅሉ ርኩስ ይባላሉ። የሰው ልጅም የወተት ጥርሱን በታችኛው ማብቀል ሲገባው እንደ እርኩሳኑ በላይኛው ያበቀለ እንደሆነ ለማህበረሰቡ አይበጅም፣ ቢያድግም አባቱን የሚጋፋ ይሆናል ተብሎ ይታመናል። ስለዚህም ገፊ(በአካባቢው አጠራር ሚንጊ ተብሎ) ይጣላል። ከዚህም በተጨማሪ ጥርስ እንደማብቀሉ ሁሉ መውለቁም ካይ ችግር አለበት። በላይኛው የበቀለው ድዱ አሁንም ቀድሞ ከወለቀ ሚንጊ ተብሎ ይጣላል። የዚህ እምነት ሰለባ ከሆኑ የሐመር ተወላጆች አንዱ እኔ ነኝ።

ከሎ ሆራ እባላለው። የተወለድኩት ሐመሮች በብዛት ከሚገኙበት ቡስካ ተራራ ስር ነው። በሕፃንነቴ እናቴ በምትለብሰው ቆዳ ሸፈን አድርጋኝ ከሰውነቷ ጋር ለጥፋኝ ስቅስቅ ብላ ታለቅስና በሻካራ ቅጠል የታችኛው ጥርሴን ትሞርድልኝ ነበር።

ጥርሴ የበቀለው መጀመሪያ በታችኛው ቀጥሎ በላይኛው ድዴ ነበር። ይሁን እንጂ አንድ ቀን ጥጃ ለመመለስ ስሮጥ ወድቄ የላይኛው አንድ ጥርሴ ወለቀ፣ ሌላኛው ደግሞ ተሸረፈ። እንዳበቃቀሉ ሁሉ በታችኛው ድዴ የበቀለው ጥርሴ መውለቅ ሲገባው፣ የላይኛው ቀድሞ በመውለቁ ለአደጋ ተጋለጥኩ። እናቴ ጥርሴን ትሞርድልኝ የነበረው የታችኛው ቀድሞ የወለቀ ለማስመሰል ነበር።

ጥረቷ ሁሉ ከንቱ ነበር። ወድቄ ሳለቅስ ያዩኝ ሰዎች ቀድመው ለሽማግሌዎች ነግረው ስለነበር፣ አንድ ቀን አባቴ! በሌለበት "ሚንጊ" የተባሉ ልጆችን የሚጥሉ ሽማግሌዎች ወደኛ ጎጆ መጡ። እናቴ በርቀት እንዳየቻቸው ተንቀጠቀጠች፣ እንቦሳዋን እንደምትልስ ላም ሰውነቴን ደጋግማ እየሳመች ስቅስቅ ብላ አለቀሰች። ሽማግሌዎች "ጥርሱን አስነቅለነው እንምጣው" ብለው ከእቅፏ መነጨቁኝ። ብትቃወም ባህል ገርሳሽ ተብላ የከፋ መከራ ስለሚደርስባት አልተከላከለችም። እንደዘበት ገፋ አድርጋ አስረከበችኝ። እሪታዬን አቀለጥኩት የደረሰልኝ ግን ማንም አልነበረም።

ሽማግሌዎቹ ራቅ ወዳለ ስፍራ ወሰዱኝ። ቁጥቋጦ የበዛበት የተራራ ጫፍ ስንደርስ ወደነሱ ሳልዞር ከፊት ለፊታቸው የተራራው ጫፍ ለይ እንድቆም አዘዙኝ። አላስችል ብሎኝ ድንገት ዞር ስል፣ አንደኛው ሽማግሌ የወረወረው ጦር ትከሻዬ ላይ ተቀበቀበ። ወዲያው ገፈታትረው ወደ ገደሉ ጨመሩኝ። ከተራራው አናት የወረወሯቸው ትንንሽ ናዳዎች ፈነካከቱኝ። የደም አበላ ዋጠኝ። እነሱም ሞቷል ብለው ትተውኝ ሄዱ። እዛ ስጓጉር አድሬ በነጋታው ረፋድ ላይ ድምፄን የሰሙ መንገደኞች አግኝተው ወደ ቤታቸው ወስደው ከሞት አተረፉኝ። ለትንሽ ጊዜ ከነሱ ጋር ከሰነባበትኩ ቡኋላ፣የመንግስት ሰራተኞች ስለነበሩ ወደ ጂንካ ከተማ ሲዘዋወሩ አብሬ ሄድኩ። እዚያም ትምህርት ቤት አስገቡኝና ትምህርቴን መከታተል ጀመርኩ። ከወላጆቼና ከአካባቢዬ በተለየው በአስራ ሶስት አመቴ የመሰረተ ትምህርት ዘማች ሆኜ ወደ ቀዬዬ ዘመትኩ። እዚያ እንደደረስኩ አንጋፋዎቹ አወቁኝ። አባቴ ቢሞትም እናቴንና ሌሎች ዘመዶቼን በሰላም አገኘኋቸው። ገፈታትረው ገደል የከተቱኝን ሽማግሌዎች ሳያቸው ቂም ያረገዘው ልቤ ሊበቀላቸው ቋመጠ። ዳሩ ግን ባሀረሉ እንጂ ሰዎቹ ተፈጥሮአዊ ጭካኔ እንደሌላቸው በትምህርት የተገራው በሳሉ አእምሮዬ ሹክ አለኝ። እኔም ፊደል ከማስቆጠር ጎን ለጎን ይህንንና ሌሎች ጎጂ ልማዶችን ማህበረሰቡ እንዲዋጉ ለማድረግ ቆርጨ ተነሳው።
☞ ከቡስካው በስተጀርባ የተቀነጨበ = በፍቅረማርቆስ ደስታ፣ 1987
ወገሬት!!

"ል ጅ አ ል ባ ው አ ባ ት"

   … የዛሬ ልጆች የሚሸኑበት ዳይፐር በየቀኑ ሲገዛላቸው፣ እኛ የምንሸናበት ድርብና ሶስት መዓዘን የነጠላ ጨርቅ በየቀኑ ይታጠብል ነበር።የዛሬዎቹ ፊደል የሚቆጥሩት ደብተር በሚያክል ተች አስክሪን ስማርት ፎን ሲሆን፣እኛ የፊደል ገበታ የቆጠርነው ደብተር በሚያክል ካርቶን ላይ በተለጠፈች የፊደል መማሪያ ነበር። የዛሬ ልጆች የሚዝናኑት ኤድናሞል፣ እነ ቦራ በሚባሉ ዘመን አፈራሽ አስደሳች መጫወቻዎች ባሉባቸው ስፍራዎች ሲሆን፣ እኛ አንበሳ ግቢ፣ በፍርግርግ ብረት የተከረቸመባቸው አስፈሪ  አንበሶች ሲያዛጉና፣ ሲያገሱ በማየት ነበር። ያም ሆኖ ልጅነቴን ናፍቃለው። ከዘመኑ ልጆች ጋር ልዩነታችን ወሰኑ የሚለያይ ቢሆንም ቅሉ፣ በመጠኑም ቢሆን እነሱን መመልከት ወደ ልጅነቴ የትዝታ ባህር ይሸኘኛል…
•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

  ርዕስና መግቢያውን አንብበህ፣ ልጁ ምን ነካው ? ወፈፍ አደረገው እንዴ? ምን ይዘላብዳል ብለህ ይሆናል?። ግድ የለም አትጨነቅ! እኔ ምንም ወፈፍ አላደረገኝም፣ ወይም በደብተራ መተት ህሊናዬም አልሳትኩም። ግን እመነኝ ልጅ አልባ አባት ሆኛለው። እንዴት ሳትወልድ አባት ሆንክ? ካልከኝ። መልሴ ላልወለድኩት ልጅ የአባትን ፍቅር በሚያስንቅ መልኩ ፍቅር በመስጠቴ ሰበብ፣ የሚለው ይሆናል። ቆይ ግን ሰው ሳይወልድ እንዴት ከወላጁ በላይ ለልጅ ነጋጠባ አንጀቱ ሊንሰፈሰፍ ይችላል? አይገርምህም?  በህይወቴ ለመጀመሪያ ጊዜ የገጠመኝ ትዕንግርት ቢኖር ይኸው ነው።

ሚሩ የሚባል የስድስት አመት ልጅ የህይወት አጋጣሚ አገናኘችን። በቃ ካወኩት ጀምሮ ለሚሩ ከአባት እናቱ በበለጠ መልኩ፣ ስለ ደህንነቱ ማሰብ፣ ስለ ጤንነቱ መጨነቅ፣ ስለ ሳቁ መመኘት፣ ስለ ሀዘኑ መንሰፍሰፍ፣ ጀመርኩ። ይገርምሃል ሚሩ ድንገት ራበኝ ካለኝ ያሳዝነኛል። እይኔ ላይ እንባ ግግር ይሞጀራል፣አንጀቴ ይላወስለታል። ምግብ አስልኬ እስኪመጣለትና እስኪበላ፣ ውስጤ ይንቆራጠጣል። ሳይበላ ቀርቶ አይደለም ከናቱ ጋር ጥብስቅ አድርጎ ቢበላም፣ ልጅ ነውና ሲሮጥ፣ ሲዘል ሲጫወት የበላው ወዲያው ብን ይልበታል። ይህ ሁኔታዬን ተረድቶ ባይርበውም ፍላጎቱን ለማሳካት ራበኝ ይለኛል፣ እንደዋሸ ብነቃበትም እውነት ለማስመሰል የሚያደርገው ጥረት ደግሞ ይበልጥ ያዝናናኛል። ወደ ልጅነቴ ትውስታ ያነጉደኛል። በዚህም የመጣ፣  ልጅ የሌለው አባት ሆኜልሃለው። ገና ሳልወልድ የአባትነት ፍቅርን ማየት ችያለው።

በአንድ እለት አዛው ስራ ቦታ በአንድ ሰው ምሳ ተጋበዝኩ፣ ሚሩን አስከትዬ መሄድ የተጋባዥነት ሞራሌ ይሉኝታ በሚሉት ገመዱ ተብትቦ አሰረኝና ሚሩን ትቼ ለመሄድ ተገደድኩ። ከጋባዤ ጋር ተያይዘን ከሚሩ ራቅን፣ ውስ ጤ ጥዬው ልበላ በመሄዴ፣ የወቀሳአይነት ይደረድርባኛል። ሆዴን ባርባር እያለው ሄድኩ፣ ሚሩ ከአይኑ ስርቅ በስሜ ጠራኝ፣ አቤት ሚሩ ና አልኩት የይሉኝታውን ገመድ የመጣይምጣ በሚል በጣጥሼ።  ሁኔታዬን የተረዳው ጋባዤ " ጃንተስር ማይጠፋው ልጅ ነው? ጥራው ከኛጋር ይበላል ብሎ እሱንም ጋበዘልኝ። ሚሩ ድምፄን ወዳሰማሁበት ቦታ ቱርርር ሲል መጣ። በውስጤ ተፈጥሮ የነበረው የሀዘን ስሜት በደስታ ፀዳል በራ። ምሳውን በሚያስደስት መልኩ ተጋብዤ ወጣው፣ሚሩ አብሮኝ በመጋበዙ ሰበብ። እስከዚህ ድረሰ ሆኗል ለሚሩ ያለኝ ፍቅር። ሚሩ፣ ሲስቅ ነብሴ በደስታ ትፍነከነካለች፣ አዝኖ ሲያለቅስ ውስጤ ያነባል። ስሜቱ ከስሜቴ ጋር ከተቆራኘ ቆይቷል። ከጎረቤት ልጅ ጋር ተጣልቶ፣ በልጅ ፀብ ጣልቃ እየገቡ ለልጆቻቸው እያደሉ  እሱን ሲያስከፉት፣ ከልጆቻቸው ጋር እንዳይጫወት ሲከለክሉት፣ እኔ የሰራሁለትን መጫወቻ፣ ሲወስዱበት፣ የኔ ነው  ቢልም ሰሚ ሳያገኝ ሲቀር፣ እናቱም ተጠግታ ከምትሰራበት ሰዎች ላለመጣላት ስትል፣ አርፈህ ቁጭ በል ስትለው፣ ህፃናት ሲጫወቱ እሱ በእናቱ ትዕዛዝ መሰረት ተቀምጦ አኩርፎ ሲጫወቱ ሲመለከታቸው፣ በመሃል ኩርፊያውን ረስቶ ሲስቅ ሳይ ውስጤ በሀዘን ይርዳል። ያሳዝነኛል። ሰው አይመልከተው እንጂ ውስጤ ይጮኻል እንደ ኢያሪኮ ከተማ። ለሱ ያለኝ ስምት ለምን እንዲህ ሊሆን እንደቻለ ምክኒያቱ ግን ሚስጥር ሆኖብኛል። ለሚሩ ያለኝ ፍቅር ተመልካች፣ ወላጅ አባቱ እየመሰልኳቸው፣ ምን አይነት አባት ነው" ብለው አስኪያሙኝ። ድረስ ደርሷል። ወላጅ አባቱ አለመሆኔን ሲያውቁ ምን እንደሚሉ እንጃ።

  ሚሩ በሞባይልህ ጌም አጫውተኝ ሲለኝ። የምጠብቀው አጣዳፊ ስልክ ቢኖር እንኳ፣ ልከለክለው አቅም ያጥረኛል። ማንኛውም ጥያቄ ቢጠይቀኝ፣ የምችለው ከሆነ ለመስጠት ወይም ለማድረግ ለሱ ያለኝ ፍቅር ያስገድደኛል። ሲዘል ሲጫወት በርቀት ሳየው፣ ካሁን አሁን እንዳይወድቅና፣ ክፉ ነገር እንዳይገጥመው በአይኔ የምከላከለው ይመስላል። እንቅፋት ሲመታው ነብሴን ጥዬ ወደሱ ልንደረደር ይከጅለኛል። ከዚህ ቀደም እንኳን ለባዳ ለወንድም እህቶቼ ልጆች እንዲህ እጅ እግር ጠፍሮ በሚይዝ ስጋት ተከታትያቸው አላውቅም። ለዚህም ነው ለሚሩ እንደዚህ መሆኔ ብህይወቴ አዲስ ገጠመኝ የሆነብኝ። ሰው ላልወለደው ልጅ እንደዚህ የሚሆንበት አንጀት እንዴት ይገጥመዋል?

   ቀን እንደዛ አዛ ሲያደርገኝ ውሎ ማታ እናቱ ይዛው ወደ ቤቱ ሲሄድ ሰላም ቻው እሺ ብሎ፣ ደግሞ በጠዋት ና እሺ" እያለ ለስንብት መጥቶ ያቅፈኛል፣ ይስመኛል። ነገ ማላገኘው ይመስል እኔም ደጋግሜ እስመዋለው፣ ናቱ ጋር ተያይዞ  ወጥቶ ይሄዳል። ድምፄ ይከተለዋል፣ "እጇን እንዳትለቅ እሺ፣ መኪና እንዳይገጭህ፣ እለዋለው እሺ ይለኛል ከቀልቡ ባልሆነ መልስ። ስጋት ይጀምረኛል፣ ቀልቃላና እብድ ነገር ስለሆነ መንገድ ላይ መኪና የሚገጨው ይመስለኛ፣ ይህ ስጋቴ መጠኑን አልፎ አንድ ሁለት ቀን በቅዠት  ሲገጭ አይቼ አባንኖኛል። አቦ አልህ ይጠብቀው እንዴት ያለ መከራ ነው እልና፣ ወደ እንቅልፌ ጠልቄያለው።

  በቀን ውስጥ ህፃናት እስከ  500 የሚደርስ ጥያቄ እንደሚጠይቁ ሳይንሱ ያረጋገጠው የህፃን ወግ ነው። የሚገርመው ሚሩ ከአንድሺህ በላይ እየጠየቀኝ ቢውልም እኔ ለመመለስ አልሰለቸውም። የሚጠይቀኝ ጥያቄዎች ደግሞ ከሚገባው በላይ ያስገርመኛል። ለምሳሌ የመኪና ውድድር ጌም ሰጥቸው በሞባይሌ ሲጫውት፣ በጌሙ ውስጥ የሚገጥሙትን እንቅፋቶች፣ አጥፋልኝ ይለኛል አይቻልም ብለው ለምን እንዴት እያለ እንደፍልስፍና ዘርፍ የማያቆም ጥያቄውን ያንቸለችልብኛል። ደግሞ ሲጫወት ላዬ ላይ፣ለመውጣት ሲንጠራራ፣ ሲዘል ፣ፊቴን እየደባበሰ የጥያቄ መአት ሲያወርድብኝ፣ ሳወራ አፍ አፌን በግርምት ሲያየኝ፣ እቅፌ ውስጥ ሆኖ እያወራውለት በድንገት ሌባ ጣቱን አፍንጫዬ ቀዳዳ ውስጥ ከቶ "ትን ሲያስብለኝና ሲስቅ። በደስታ ከመደሰት በቀር መትቸው ይቅርና ተቆጥቸው አላውቅም። አያት እንኳ እንደዚህ አያቀማጥልም። ሚሩ  ነገረ ስራው ሁሉ ያስቀኛል።

  እንዲህ ልሆን የቻልኩበትን ምክኒያት እስከ ዛሬ እንቆቅልሽ ሆኖብኝ ከርሟል። ወይ ሚሩ፣ እንደው ልጅ አልባው አባት ያደርገኝ? ሳልወልደው፣ ከወለዱት በላይ እንድጨነቅለት ያድርገኝ? ይህን ሁኔታዬን ከምን እንደመነጨ ከአንድ ጓደኛዬ ጋር ስወያይ ነው፣ እንቆቅልሹ የተፈታልኝ። ጓደኛዬ ሚሩን አይቶት "ህፃንነቱ፣ ከዘመኑ ልጆች ለየት ያለ ነው፣ ልብ ብለህ ይህን ልጅ ካስተዋልከው ህፃንነቱ፣ጨዋታው፣ ድርጊቱ የዋህነቱ  በፊት በኛ ጊዜ የነበረውን ህፃንነት አይነት ነው።" አዎ ጓዴ እውነቱን ነው።

  የልጅነት ህይወቱን የሚናፍቅ ሰው እንዳለው ሁሉ፣ ባለፈበት መራራ ገጠመኝ የመጣ ለአፍታ ልጅነቱን ማስታወስ የማይፈልግ ሰው አለ። እምደመታደል ሆኖ እኔ የልጅነት ትዝታቸውን ከሚናፍቁ ወስጥ እመደባለው። ልጅነቴን ማስታወስ ለአስደሳች ትውስታዎቼ ስለሚያንደረድረኝ በጣም እወደዋለው። የሚያስታውሰኝንም ሁኔታና ሰው፣ እያየው በውስጡ የልጅነቴን ትዝታ መከለስ ያስደስተኛል። በተለይ ህፃናትን ማየት። እርግጥ ነው የዛሬ ህፃናት፣ እኔ ባለፍኩበት አይነት የህፃንነት ህይወት በንቃተ ህሊናም ሆነ በብዙ ነገር የተለዩ ናቸው። የልዩነት ምሳሌው መግቢያው ላይ እንደተጠቀሰው።

ሚሩን ልወደው፣ የቻልኩበት ምክኒያት ይህ ነው። አገኘሁት!!   የስድስት አመቱ ሚሩ፣ በኛና በዘመኑ ልጆች ያለውን ልዩነት አጥቦ በመገኘቱ፣ ወደ ልጅነቴ ትውስታ ሸኚ ሳይሆን አድራሼ ስለሆነኝ ነው። እንደ ዘመኑ ልጆች ቆቅ፣ ነገረ ፈጅ፣ ኡላ ነገር አይደለም። ባገኘው ስው ላይ ይንጠላጠላል። የማያውቀውን ሰው ትንሽ ካዋራው ይሄን አድርግልኝ ይላል። የዋህነቱና እንደማውቃቸው እኪዮቹ ሳይሆን ሚሩ የተለየ ነው። አፈር ይበላል፣ ጭቃ እያቦካ ይጫወታል፣ ራቁቱን ሆኖ ሰያብድ፣ሲበጠብጥ ሳየው የራሴ የልጅነት ትውስታዬ በአይኔ ይታየኛል። ልጅነቴን የሚያሳየኝ በዚህ ዘመን ያገኘሁት ሆኖ ተገኝቷል፣ ከሚገባው በላይ እንድወደው፣ ከአባቱ በላይ ለደህንነቱ አሳቢ፣ልጅ አልባ አባት አድርጎኛል። ሚሩ የልጅነቴ መስታወት፣ ሚሩ ሚሪንዳ ግዛ ሲለኝ፣ በልጅነቴ ሚሪንዳ ለመጠጣት የነበረኝ፣በአመት በዓል ቀን የሚሳካው ፍላጎቴ ድቅን ይልብኛል፣ መቆሚያ አልባ ጥያቄዎቹ፣ እኔም በሱ እድሜ እጠይቅ የነበረው ጥያቄና መልስ ትውስ ብሎ ያስቀኛል። እንደውም አንዴ ለአጎቴ ልጅ በልጅነቴ የጠየኩት ጥያቄና የመለሰልኝ መልስ ዛሬም ድረስ ያስቀኛልና መሰነባበቻ ትሆን ዘንድ እነሆ!!
"ኪያር!" አልኩት።
"አቤት"
"አንበሳና ነብር ቢደባደቡ፣ ማን ያሸንፋል?" ብዬ መልሱን በጉጉት ስጠብቅ።
"እኔ አደባድቤያቸው አላውቅም!" ብሎኝ እርፍ።
(ምናለበት አንዱ ያሸንፋል ቢለኝ እስኪ?)።
ወገሬት!!

"የእሳት ልጅ… "

"የእሳት ልጅ አመድ"
ሳተናው

… ከረጅም አድካሚ የመኪና ጉዞ ቡኋላ ከአቧቷ ቀዬ የሚያደርሰውን ረጅም አውሯ ጎዳና በእግሯ ተያያዘችው። ሸምስ ጉልበቷ ሳይከዳት፣ የልጅነት ዘመኗን የቦረቀችበት፣ ከአቻዎቿ አፈር ቅማ የተጫወተችበት፣ ወጣነት ዘመኗን ያጣጣመችበት፣ በሀይለኝነቷ የተነሳ በአቻ ጓደኞቿ የምትፈራበት፣ በየሰርግ ቤቱ ኮከብ ጨፋሪ ሆና ያሳለፈችበትን ትውስታ ጎዳናውን ስታይ አንድ በአንድ በአይነ ህሊናዋ ተገጠገጠ። አድካሚው ጉዞ ተጠናቆ ከአባቷ ጎጆ ደረሰች። ከረጅም አመታት ቆይታ ቡኋላ ለቀዬዋ በመብቃቷ ደስታውን ለመግለፅ ጎረቤት፣ወዳጅ ዘመድ ሁሉ ተቀበላት። ደስታውን ገለፀላት… አጅቧት ወደ ቤት ይዟት ገባ። የአባቷ ጎጆ ለሷ በሚደረገው ዝግጅትና፣ ሽር ጉድ ልዩ ነበር። ተበልቶ፣ተጠጥቶ፣ ቡና እየጠጣ፣ በደስታ እየተጨዋወተ ነበር። የቤቱ ድባብና ጨዋታ ትኩረት የሚስብ ጉዳይ ቢሆንም። የሸምስን ትኩረት ግን…  ሰዉ እየተሻማ ሲስማት በግርግሩ ከሳመቻት በአንዲት አይነ ትላልቅ ልጅአገረድ ላይ ነበር። የልጅቷም ትኩረት ሸምስ ላይ። በተደጋጋሚ አይን ለአይን እየተጋጫጩ ቆዩ። ሸምስ… የልጅቷን ትላልቅ አይን ባየች ቁጥር ልቧ ድንግጥ ይልባታል። እንደበደለ ሰው በሙሉ አይኗ ማየት ተስኗታል። አይኗን ከልጅቷ ፍፁም መንቀልም አቅቷታል። ቢጨንቃት ቢጠባት…
"ያቺ አይነ ትልልቋ የማን ልጅ ነች?" ስትል አጠገቧ የነበረችውን ሴት ጠየቀች። ሴትየዋም ሁሉን ነገር ስለምታውቅ ሳቀችና "እስኪ በደንብ እያት!"።ሸምስ አንዳች ነገር ግልፅ ባይሆንላትም ጠርጥራለች። ግን እርግጠኛ አልሆነችም።
"እባክሽን አታስጨንቂኝ ማነች?" ገና ሳያት ነው ልቤ ድንግጥ ማለት የጀመረው"። ብላ ለአፍታ ወደ ልጅ አገረዷ ዞረች። የልጅቷ አይኖች አሁንም እሷው ላይ እንደተተከሉ ነበር።
"እንግዲየውስ እርምሽን አውጪ ያንቺው ልጅ ነች"ብላ እንቅጩን ነገረቻት። ሸምስ ይህን ቃል ስትሰማ፣ ሰውነቷ ራደ፣ ቁጭት፣ፀፀት፣ጥፋተኝነት ተረባርበው የልብ ምቷን ያቆሙት መሰላት። ትንፋሽ አጠራት፣ የምታየው ሁሉ ጭልም አለባት። ወደ ነብሷ ስትመለስ አስታወሰች፣አዎ ያቺ! ምስኪን ልጇ፣ የአራስ ቤት ጨቅላ እያለች በእልህ ለአባቷ ጥላት የሄደችዋ፣ የአብራኳ ክፋይ…
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
 
  ከዚህ ቀደም ከሰማዋቸው የእናቶች ታሪክ የአብራኳን ክፋይ በእልህ ጥላ የእንጀራ ልጆቿን በእንክብካቤ ያሳደገች እናት ብትኖር ሸምስ ነች። ሸምሲያ ቡሴር፣ ሳቆላምጠው(ሸምስ)። ለመሆኑ ሸምስ ማን ነች? መልሱን ከአስገራሚው ታሪኳ … ታገኘዋለህ።

   ሸምስ በወጣትነቷ በጣም እልከኛ፣ ሀይለኛ፣ ያሳበችውን ሳታሳካ የማታድር፣ የተሰኘች ብቻ ሳይሆን ሆና የኖረች እንስት ናት ሸምስ። የነዚህ ፀባዮች ባለቤት ብትሆንም በተክለ ቁመናና በመልኳ ደግሞ የተዋበች። አሟልቶ አይሰጥም አንዲሉ። ሀይለኛው ባህሪዋ ከኮረዳነቷ እስከ ብስለቷ ድረስ አብሯት የዘለቀ ቢሆንም፣ እንደ እንከን ተቆጥሮ  ከተፈላጊነት ወይም  ከተወዳጅነት፣ አላገዳትም። እሷን ለትዳር የሚመኝና የሚጠይቀው በርካታ ነው። ለዛ ነው መሰል  ባል ቀያይራ በአራተኛው የፀናችው። ለሶስት ባል ቀይ ካርድ በመስጠት ከእቴጌ መነን  ጋር ምትመሳሰለው ሸምስ መጀመሪያ የተዳረችው ለአንድ ባለ ሀብት ሰው ሁለተኛ ሚስት በመሆን ነበር። አገባች። በትዳር ህይወቷ ቀናት፣ሳምንታት፣ወራት፣ አለፉ። ሸምስ  አ ረገዘች። ሴት ልጅም ወለደች። በአጋጣሚ ሆኖ ጣውንቷም በዛው ሰሞን ነበር ወንድ ልጅ የተገላገለችው። አራሶቹን ለመንከባከብ እንዲመች በሚል ሁለቱም በአንዱ ቤት ተጠቃለው ይታረሱ ጀመር። ሁለት አራስ በአንድ ጊዜ ያስተናገደው ቤት አራስቤት፣አራስ ቤት መሽተቱ አልቀረም። ታዲያ በአንድ ዕለት እንዲህ ሆነ። ሸምስ፣ጣውንቷ ጋር ሁለቱም ህፃኖቻቸውን ታቅፈው ባሉበት፣ ለጥየቃ በመጡ እንግዶች ፊት ባላቸው መጥቶ ቀልድ አዘል ነቆራ ጣል አደረገባቸው። በቀልዱ እንግዳው በሙሉ አስካካ። ሸምስን ቀልዱና፣ሳቁ የንዴት ሞገድ ከእግርጥፍሯ እሰከ ራሷ  ቢያንዘረዝራትም፣ በሰዓቱ ዝም አለች። ጣውንቷ የባሏን ባህሪ ቀደም ብላ በማወቋ ምንም አላለችም። በባሏ ቀልድ ንድድ ያለችው ሸምስ  ምቹ አጋጣሚ ጠብቃ በዛው እለት ገና አጥንቷ ያልጠነከረችው ልጇን ጥላለት ወደ አባቷ ቤት ነጎደች። (ይህን ያህል የአራስ ልጅ አስጥሎ የሚያስኮበልል ምን ቢናገራት ይሆን?) በቃ ልጇን ጥላለት ሄደች። አትንኩኝ ባይነቷና ሀይለኝነቷ የእናትነት አጥር እንኳ አላቆመውም። ድርጊቷ በጊዜው ከነበረው አስተሳሰብና ልማድ ያፈነገጠበት ባል በንዴት ተንጨረጨረ። ጉልበቴን ስማ ትገባታለች ሲል ዛተ። የምትመለስበትን መንገድ በሀይል ሞከረ። አልቻለም። በመጨረሻ  ትመለስ ዘንድ ሽማግሌ ቢልክ፣ አለሆነም።ምን ቢቧጥጥ ወይ ፈንክች ያአባ ቢላዋ ልጅ። ሀይለኛዋ ሸምስ መስሚያዋ ጥጥ ሆነ። ባልም ተስፋውን ቆርጦ ተዋት። የሸምስ ልጅ እንደመንታ የእንጀራ እናቷ ጡት ከወንድሟ ጋር ተጋርታ አየጠባች ማደግ ዕጣ ፈንታዋ ሆነ።

   ሸምስ ሁለተኛ ሚስት ሆኜ  ትዳር አልመሰረትም ስትል ህይወቷ ላይ የምትተገብረው ደንብ አረቀቀች። አግብታ የፈታች መሆኗ ሌላ ባል የማግኘት ዕድሏን አላጠበበውም ነበርና ለሁለተኛ ግዜ ተሞሽራ ተዳረች። ከሁለተኛ ባሏ ጋር ብዙም ሳይቆይ ይኸው ሁለተኛ ባሏ፣ ቅድሚያ ይዛው ከነበረው  አቋሟ የሚፃረር ተግባር ፈፀመ። አልወለደችልኝም በሚል ሰበብ ሳያማክራት እሷ ላይ ሌላ ሚስት አገባ። ሸምስ በንዴት ጦፈች። "ልጅ ስላክወለድኩለት ነው አይደል የደረበብኝ? ቆይ ባልሰራለት ስትል በውስጧ ዛተች። ዝታም አልቀረች። የተደረበችባትን አዲስ ሙሽራ ሀይሎ ጋ ሆ! እያስጨፈረ በዋናው በር ሲገባ። እልኸኛዋ ሸምስ "በል እንግዲህ አልተገናኘንም!" ብላ በጓሮ በር ወደ አባቷ ቀዬ ነካቸው። በቃ! አፍንጫህን ላስ! አለችው። በእልኸኛነቷ ለሁለት ባሎቿ በቢጫ ሳታስጠነቅቅ ቀይ ካርድ አሳይታ ተሰናበተቻቸው። በሁለተኛው ባሏ ሸምሰ በመሄድ ብቻ አልዃ አልበረደም። ከሱ ጋር እሳትና ጭድ የነበረን ሰው አመቻምቻ፣ ለማናደድ ስትል ለሶስተኛ ጊዜ አገባች። ማግባቷ ሳይሆን ጠላቱን ማግባቷ ሁለተኛ ባሏን አሳበደው። ይህን ስታይ የበቀል ጥማቷ ረካ። ያበደው ሆዬ። ሁለቱንም እገድላቸዋለው አለ። ፎከረ ፣ሞከረ፣ በዚሁ የመጣ ሸምስ ከባሏ ጋር ቀዬውን ጥላ ወደ አዲስ አበባ ሸሸች።

  አዲስ አበባን ስትረግጥ ጊዜው በንጉሱ ዘመን መሆኑ ነው። ህይወት በከተማ ተጀመረ። አራት ኪሎ አካባቢ ቤት ተከራዩ። በዛው ቤት ከእለት ጉርስ የማያልፍንግድ ጀመረች። ለስራው አዲስ ስለሆነች ወዲያው ትርፋማ አላደረጋትም ወይንም አላዋጣትም! በዛ ላይ የአራት ኪሎ አካባቢ አብዛኛው ህብረተሰብ ከለመደችው ከኖረችበት ባህል፣ወግ፣ልማድ ሀይማኖት የተለየ በመሆኑ በቀላሉ መላመድ አልቻለችም። አንድ ቀን ለዚሁ ሶስተኛ ባሏ መርካቶ ወንድሞቼ ስላሉ እነሱ ጋር ሄደን ኑሮዋችንን አናሻሽል ሰርተን አራሳችን እንለውጥ ስትል አማከረችው። መልሱ "ሴትዮ አርፈሽ ተቀመጭ  አትንቀዥቀዢ" ነበር። "አርፌ ልቀመጥ? ኧረ! ጣጣህን ቻል!! ብላው ጥላው ወደ መርካቶ። ሸምስ ወንድሞቿ ጋር መርካቶ ገባች። የአይብና ቆጮ ንግድ ጀመረች። (የዛሬው የመርካቶው ቆጮ ተራ ነበር !! አይገርምም።)

እልኸኛዋ ሸምስ ህይወቷን ለብቻዋ ቀጠለች። የሚገርመው ሶስት ባሎቿን ብትፈታም ተተኪ ባል ማግኘት  አልጠጠረባትም። ብዙ ባል እየመጣ እሷን ለትዳር መጠየቅ አልተወም። ያመነችበት ሰላልገጠማት በጄ አላለችም። ከመጀመሪያ ባሏ በተጋባችው እልህ የመጣ የአብራኳን ክፋይ ልጇንን እንኳ ዞር ብላ አላየችም። የእልህኛነቷ ብዛት በአብራኳ ክፋይ እንኳ እንድትጨክን አስገደዳት። በመጨረሻም እዛው መርካቶ ሚስቱ አራት ልጅ አከታትላ ወልዳለት የሞተችበትን ሰው በዘመድ በኩል እንደ አጫት ተነገራት። መልሷ እስኪ ሄጄ አየዋለው ነበር። ጉድ ተመልከት! ሴት ልጅ፣ ወንዱ ቤቷ ሄዶ አይቷትና መርጧት ብቻ በሚያገባበት በዛ ዘመን፣ ሴት ልጅ ማን ያግባት ማን ሳታውቅ ዝም ብላ እንደተመረጠች ተነድታ ወደ ባሏ ቤት መሄድ አግባባዊ ወግ መሆኑ በሚታመንበት በዚያ ዘመን። የሸምስ ድርጊት በተገላቢጦሽ ሆነ።  ያጫትን ሰው ቤቱ ሄዳ አይታው እራሷው እንደሚሆናት እንደማይሆናት ለመወሰን ቀጠሮ አስያዘች። ይህ ድርጊቷ ከአባት ቅድመ አያት ተያይዞ የመጣውን ወግ ልማድ ወደ ጎን ብሎ ተገኘ። የሰማ፣ያየ ሁሉ እንደጉድ መነጋገሪያ ሆነ። በቀጠሮው መሰረት ተደግሶ ወደ አጫት ሰው ቤት ሄደች። ወንድሞቿን እንኳ አስከትላ አልነበረም። ብቻዋን፣ ሄደች ይህ ሁኔታ በራስ የመተማመን መንፈሷ ዘመኑን የተሻገረ መሆኑ ልብ ይሏል። ሰውየን አየቸው! ወዲያው ፎንቃ ጠለፋት! በቃ በአንዴ ወደደችው። እናታቸው ጥላቸው የሞተችውን አራት ህፃን ልጆቹን ስታይ ደግሞ ይብስ ባባች። እሺታዋን እዛው አበሰረች። ድግሱ የተሳካለት ሆነ። በአጭር ጊዜ ውስጥ ለአራተኛ ጊዜ አግባች።እዚህች ጋር  ሸምስን ከሀይለስላሴ ሚስት እቴጌ መነን ጋር የሚያመሳስላት አንድ ጉዳይ ቢኖር በአራተኛ ባሏ መፅናቷ ነው። ስራዋና አቆመች፣ ልጆቹን ማሳደግ ስራዋ አደረገች። ይገርማል!! የራሳን የአብራኳን ክፋይ በእልህ ጥላ የባሏን ልጆች ተንከባክባ በማሳደግ ረገድም የተለየች ያሰኛታል። ፈጣሪ መጀመሪያ ጥላት በመጣችው ልጇ አቄመባት መሰል ጥላት ከሄደችው የመጀመሪያዋ ልጅ ቡሃላ ለሌላ ልጅ አልታደለችም።
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
   በሌላው የህይወት ገፅታ ሸምስ አራስ ቤት ጥላት የመጣችው ልጇ ካሳደገቻት ከእንጀራ እናቷ ጋር ተስማምቶ መኖር ቢያቅታት። ቤቱን ለቃ ጠፋች። የአያቷን ቤት በአንድ አጋጣሚ በእንጀራ እናቷ ጋር ሄዳ አይታው ሰለነበር ወደዛው አመራች። መኮብለልን ከእናቷ ሸምስ በዘር የወረሰችው ይመስላል። ቢሆንም የኗቷን ያህል ሀይለኛ አልነበረችም። የእሳት ልጅ አመድ…። አጠያይቃ አጠያይቃ ከአያቷ ጎጆ ደረሰች። በግቢው ውስጥ የነበሩት አያቷ ረጅሙ ጉዞ አድክሟትና፣ አቧሯ በመላ አካሏ ላይ ረብቦ ሲያዩዋት፣ የወላድ አንጀታቸው ተላውሶ አነቡ፣ አለቀሱ። የሸምስ ልጅ  ከዚህ ቡሃላ ኑሮዋ በአያቷ ጎጆ ሆነ። ልጇም አደገች። ሸምስ አባቷ ቤት የምትሄድበት አጋጣሚ ተፈጠረ። ከሸሸቸው ረጅም አመት ወደ ሆናት የትውልድ መንደር ነጎደች …
••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••
…   በአባቷ ቤት ከደረሰች ቡሃላ ትኩረቷን ሰርቃ ስታያት የቆየችው ልጅ አገረድ የራሷ ልጅ መሆኗን አጠገቧ ካለችው ሴት ከሰማች ቡሃላ በድንጋጤ የሳተችው አቅሏ ቀስ በቀስ ተመለሰ። አስታወሰች፣ አዎ! ያቺ ያቺ ምስኪኗ ልጇ፣ የአራስ ቤት ጨቅላ እያለች በእልህ ለአባቷ ጥላት የሄደችዋ፣ የአብራኳ ክፋይ፣ እሯሷ መሆኗን አወቀች። ገና ስታያት ልቧ ትር ትር ያለባት፣ በአይኖቿ ውስጥ መበደሏን የሚገልፅ ስሜቷን ደመነብሷ ሹክ ሲላት ኖሯል ለካ። ዛሬ እንደትላንቱ፣ ሀይለኛዋ፣ በእልከኛነቷ ወደር የሌላቷ ሸምስ አይደለችም። እድሜ ገፍቷል፣ አስተውሎቷ በስሏል፣ በወጣትነቷ  መስሎ ያልታያት ጥፋት ዛሬ ታይቷታል። ሸምስ የተሰበሰበው ሰው እያቆራረጠች ተንደረደረች፣ ከመሬት ላይ ስጋ እንደምትሞጨልፍ  ጭልፊት አሞራ ልቅም አድርጋ ልጇን አቀፈቻት። ያገኘችውን አካሏን ሳመቻት። ጥብቅ ባለ እቅፏ ውስጥ አኑራት ረጅም ሰዓት አዬዬዋን አስነካችው። "እኔ ነኝ ገዳይሽ!" ለቅሷዋን የሚያጅብ ተደጋጋሚ ከሳግ ጋር ተቀላቅሎ ከአንደበቷ የሚወጣ ቃል ነበር። በእልከኝነቷ የፈፀመችው ተግባር ጊዜ ልብ ሰጥቶ ፀፀታት። ፀፀቱ የእግር አሳትት ሆኖ መላ አካሏን ለበለባት። ከስህተት እንደመመለስ፣ ጥፋትን አምኖ እንደማስተካከልስ? ምን መልካም ነገር አለ። ይኸው ሸምስ ዛሬ ጥፋቷን አምናለች። ልጇን ከተማ ከኔ ጋር ትኑር ስትል ሸምስ አቧቷን ብትጠይቅም፣ ቤት ውስጥ ሌላ ልጅአገረድ ሰላልነበር የአባቷ መልስ አይሆንም ነበር። ።ሸምስ ልጇን በርቀት የሚያስፈልጋትን ታሟላላት ጀመር። ምንም እንኳ ለልጇ የቁስ ፍላጎቷን ብታሟላም። የእናትነት ፍቅር ሰጥታ አለማሳደጓ የፈጠረባት የስነልቦና ክፍተት ሊሞላላት አልቻለም ነበር። ይህን ክፍተት በምን ልትሞላው  እንደምትችል የዘወትር ሃሳቧ ሆነ። ልጇም ለአቅመ ሄዋን በመድረሷ ተዳረች። ወለደች። ሁለተኛዋን ልጅ በእናቷ ሸምስ ቤት መርካቶ መጥታ ነበር የወለደቻት። በእናቷ ታረሰች። በዚህ ጊዜ በሸምስ ህሊና እንድ ነገር አቃጨለ። ለአንድያ ልጇ የነፈገቻትን የእናትነት ፍቀር፣ ለወለደቻት ልጅ ሰጥታ ልታሳድግ በልጇ ልትክሳት ወጠነች። ልጇን ጠየቀች። ምንም እንኳ ለእናቷ ሸምስ፣ ሙሉ በሙሉ ይቅርታዋን ባትነፍጋትም በዚህ ጉዳይ አድሜ ልክ እንደምትፀፀ ታውቅ ነበረና፣ሳታቅማማ ተስማማች። የሸምስ ውጥኗ ቢሰምርም፣ የልቧን ሊያደርስላት አልቻለም። እናም እንዲህ አለች… "ልጄ!! በህፃንነትሽ የነፈግኩሽን ፍቅር ዛሬ ለልጅሽ በመስጠት ልክስሽ እንደምሻ ጠይቄሽ አላሳፈርሺኝም፣ እንደጨከንኩብሽ አልጨከንሽብኝም… የለቀቅሶ ሳግ ንግግሯን ገታው…  ከዚህ ቡሃላ የምትወልጂውንም ወንድ ልጅ እንደወለድሺው ለኔው ነው የምትሰጪኝ! ቃል ግቢልኝ አለቻት ስሜት በሚሰረስር ድምፅ። ልጇም ቃሏን እንደምትጠብቅ ምላ ተገዝታ ወደ ቀዬዋ ነካችው። ቃል በተጋቡ በሁለት አመቱ ሴት ልጅ ወለደች። እናቷ ሸምስ ቃል ያስገባቻት ወንድ ልጅ ነበር። ድጋሚ በሁለት አመቱ ወለደች። አሁን ወንድ ሆነ። በቃሏ መሰረት አራት ወር ብቻ ከሷ የቆየውን ወንዱን ህፃን ለእናቷ ሸምስ ሰጠች። እስኪጠነክር አብራው ቆየች። ሸምስ ድስታዋ ወደር አጣ፣ ለልጇ የነፈገችውን እንክብካቤና ፍቅር ለልጅ ልጆቿ ያለ ስስት አፈሰሰችላቸው። ይህ ተግባሯ የስነልቦናዋን ክፍተት ቀስ በቀስ ሞላው። በዚህ በእናትና ልጅ የህይወት ታሪክ ሰበብ በአያት ተቀማጥለው ለማደግ የበቁት የሸምስን የልጅ ልጆች አሁን ላስተዋውቅህ? ሴቷ ታላቄ  shtex ስትሆን ወንዱ እኔው ሳteናw ነኝ!! የናቴ ቃል ኪዳን።
ወገሬት!!